Słuchawki na rowerze elektrycznym – czy można słuchać muzyki podczas jazdy?

Reklama

Czy słuchawki na rowerze elektrycznym są legalne w Polsce?

Prawo o ruchu drogowym nie zawiera przepisu, który wprost zabraniałby rowerzyście używania słuchawek lub słuchania muzyki podczas jazdy. Sam fakt założenia słuchawek nie stanowi więc odrębnego wykroczenia.

Nie daje to jednak pełnej dowolności. Art. 3 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nakłada na uczestników ruchu obowiązek zachowania ostrożności i unikania działań, które mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub narazić kogoś na szkodę. Jeśli sposób korzystania ze słuchawek przyczynia się do niebezpiecznej sytuacji, znaczenie ma całe zachowanie rowerzysty, a nie sam fakt odtwarzania muzyki.

W czerwcu 2025 roku Ministerstwo Infrastruktury odniosło się bezpośrednio do tego zagadnienia w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9890. Resort uznał, że obowiązujące przepisy w wystarczającym stopniu zobowiązują kierujących do bezpiecznego zachowania i nie widzi potrzeby wprowadzania osobnego zakazu używania słuchawek. Jednocześnie przypomniał, że spowodowanie zagrożenia wskutek niezachowania należytej ostrożności może podlegać odpowiedzialności na podstawie art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń.

Telefon trzymany w ręku to inna sytuacja

Art. 45 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym zabrania kierującemu pojazdem korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku. Rower jest pojazdem w rozumieniu przepisów, dlatego zakaz obejmuje również rowerzystów.

Playlistę, podcast albo trasę w nawigacji najlepiej ustawić przed ruszeniem. Dzięki temu nie trzeba sięgać po telefon w trakcie jazdy ani odrywać uwagi od drogi. Więcej informacji znajdziesz w poradniku Pozdrower.pl o przepisach dotyczących rowerów elektrycznych.

Warto przy tym rozdzielić prawo od bezpieczeństwa. Rozmowa prowadzona bez trzymania telefonu nie podlega temu konkretnemu zakazowi, ale nadal może absorbować uwagę. W badaniu de Waarda i współautorów zarówno korzystanie z telefonu trzymanego w ręku, jak i z zestawu głośnomówiącego wydłużało reakcję na sygnał dźwiękowy oraz pogarszało ogólną percepcję słuchową.

Co badania mówią o słuchaniu muzyki podczas jazdy?

Najbardziej jednoznaczny wniosek z dostępnych badań dotyczy słyszenia otoczenia. Słuchawki i odtwarzana muzyka mogą utrudniać wychwycenie części dźwięków, zwłaszcza gdy uszy są mocno odizolowane albo muzyka jest głośna. Trudniej natomiast wykazać prostą zależność między samym słuchaniem muzyki a czasem reakcji czy ryzykiem wypadku.

Słuchawki mogą utrudnić usłyszenie sygnału ostrzegawczego

W badaniu Dicka de Waarda, Koena Edlingera i Karela Brookhuisa z 2011 roku 25 osób pokonywało trasę rowerową w różnych warunkach: bez muzyki, z jedną lub dwiema standardowymi słuchawkami oraz z dwiema słuchawkami dokanałowymi. Badacze sprawdzali też wpływ wysokiej głośności i szybkiego tempa muzyki.

Największy problem pojawił się przy dwóch słuchawkach dokanałowych. Uczestnicy nie usłyszeli wtedy głośnego sygnału zatrzymania w 68% prób. Również wysoka głośność i szybkie tempo muzyki pogarszały wykrywanie sygnału. Przy jednej standardowej słuchawce badacze nie stwierdzili pogorszenia analizowanych parametrów.

Wyniku 68% nie należy oczywiście przeliczać na wzrost ryzyka wypadku. Badanie obejmowało niewielką grupę i konkretne zadanie. Dobrze pokazuje natomiast, jak mocno rodzaj słuchawek i głośność mogą wpływać na odbiór sygnału ostrzegawczego.

Czy muzyka wydłuża czas reakcji na zagrożenie?

Nie w każdej sytuacji. W badaniu opublikowanym w 2022 roku w czasopiśmie Ergonomics 37 osób wykonywało test rozpoznawania zagrożeń przygotowany dla rowerzystów. Jedna grupa wykonywała go bez muzyki, druga miała ignorować odtwarzane utwory, a trzecia zwracać uwagę na ich tekst.

Nie stwierdzono istotnych różnic między grupami pod względem częstości reakcji na zagrożenia, czasu reakcji ani zachowania wzroku. Nie można więc przyjąć ogólnej zasady, że muzyka zawsze spowalnia reakcję rowerzysty.

Eksperyment miał jednak swoje ograniczenie – uczestnicy wykonywali test percepcji zagrożeń, a nie jechali rowerem w rzeczywistym ruchu ulicznym. Wynik nie przesądza więc o wpływie muzyki we wszystkich warunkach na drodze.

Reklama

Czy słuchanie muzyki zwiększa ryzyko wypadku?

Tutaj również nie ma prostej odpowiedzi. W badaniu obejmującym 2249 rowerzystów w wieku 16–18, 30–40 oraz 65–70 lat wykazano, że słuchanie muzyki i rozmowy telefoniczne pogarszały odbiór dźwięków istotnych dla bezpiecznej jazdy.

Po uwzględnieniu innych czynników badacze nie znaleźli jednak w grupie nastolatków związku między częstotliwością słuchania muzyki lub rozmów telefonicznych a liczbą incydentów. Autorzy wskazali jako możliwe wyjaśnienie zachowania kompensacyjne – na przykład dokładniejszą obserwację otoczenia.

Sami autorzy podkreślili jednak, że muzyka może nadal stanowić zagrożenie, gdy takiej kompensacji zabraknie albo gdy rowerzysta porusza się w otoczeniu z mniej rozbudowaną i mniej bezpieczną infrastrukturą rowerową niż w Holandii. To szczególnie ważne przy próbie przenoszenia wyników na inne kraje.

Hipotezę o kompensowaniu wzrokiem sprawdzono później także w rzeczywistym ruchu. Czternastu rowerzystów w wieku 16–18 lat pokonywało zwykłe miejskie trasy z eye-trackerem. Ogólnie nie stwierdzono istotnej statystycznie zmiany zachowania wzrokowego po włączeniu muzyki. W analizie opisowej 21–36% uczestników poprawiło wybrane wskaźniki obserwacji, podczas gdy u 43–64% uległy one pogorszeniu. Ze względu na małą próbę i wcześniejsze zakończenie badania wyników tych nie należy traktować jako rozstrzygających.

Jak rodzaj słuchawek wpływa na odbiór otoczenia?

Nie wszystkie słuchawki działają tak samo. Istotne jest zarówno to, czy zasłaniają kanał słuchowy, jak i głośność odtwarzanego materiału.

Co wiemy o przewodnictwie kostnym?

W badaniu Keenana R. Maya i Bruce’a N. Walkera uczestnicy określali kierunek, z którego dochodziły dźwięki emitowane przez rozmieszczone wokół nich głośniki. Jednocześnie przez słuchawki z przewodnictwem kostnym odtwarzano dodatkowy materiał audio.

Przy dodatkowym dźwięku uczestnicy częściej mylili kierunek, z którego dochodził sygnał. Pokazuje to, że samo pozostawienie kanału słuchowego otwartego nie usuwa wszystkich problemów związanych z jednoczesnym słuchaniem innych treści.

Było to jednak badanie laboratoryjne, a nie próba przeprowadzona podczas jazdy. Nie pozwala więc określić, jak bardzo słuchawki z przewodnictwem kostnym zmieniają ryzyko wypadku na rowerze.

Czy na rowerze elektrycznym problem jest większy niż na zwykłym rowerze?

Nie ma podstaw, aby sam napęd elektryczny traktować jako czynnik, który automatycznie czyni słuchanie muzyki bardziej niebezpiecznym. Większość badań dotyczących słuchawek obejmuje rowerzystów ogólnie, a nie wyłącznie użytkowników rowerów elektrycznych.

W badaniu przeprowadzonym w chińskim Shantou porównywano zachowania użytkowników e-bike’ów bezpośrednio przed zdarzeniem prowadzącym do urazu z ich zachowaniem w okresie kontrolnym. Używanie słuchawek i słuchanie muzyki nie wykazało istotnej statystycznie różnicy w analizie jednoczynnikowej. Istotny związek stwierdzono natomiast dla odbierania lub wykonywania połączeń telefonicznych.

Nie oznacza to, że słuchawki są bezpieczne. Badanie nie zostało zaprojektowane do wykazania braku ryzyka, a jego wyniki dotyczą określonej populacji i warunków drogowych w Chinach. Nie należy też automatycznie utożsamiać pojazdów określanych tam jako e-bike z europejskim rowerem elektrycznym spełniającym polską definicję.

W praktyce większe znaczenie mają rzeczywista prędkość, natężenie ruchu, widoczność, nawierzchnia i liczba sytuacji, które trzeba jednocześnie kontrolować. Im bardziej wymagająca droga, tym ważniejszy staje się pełny kontakt z otoczeniem.

Co oznacza limit 25 km/h?

W polskiej definicji roweru pomocniczy napęd elektryczny może mieć znamionową moc ciągłą do 250 W i napięcie do 48 V, musi być uruchamiany naciskiem na pedały, a jego moc wyjściowa ma stopniowo maleć i spaść do zera po przekroczeniu 25 km/h. Sam rower może oczywiście jechać szybciej dzięki pedałowaniu lub na zjeździe.

Reklama

Szybszych pojazdów nie należy automatycznie traktować jak zwykłych rowerów elektrycznych. Przykładowo dwu- lub trójkołowy pojazd z silnikiem elektrycznym do 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość do 45 km/h, odpowiada ustawowej definicji motoroweru. Dokładna klasyfikacja zależy jednak od parametrów konkretnego pojazdu, a nie od samej handlowej nazwy. Więcej o prędkości przeczytasz w poradniku jak szybko może jechać rower elektryczny.

Jak ograniczyć ryzyko, jeśli chcesz słuchać muzyki?

Nie ma jednej granicy głośności ani jednego typu słuchawek, które gwarantowałyby bezpieczeństwo w każdych warunkach. Można jednak ograniczyć najbardziej oczywiste problemy.

• Ustaw muzykę i nawigację przed ruszeniem. Ogranicz obsługę telefonu podczas jazdy.
• Nie zagłuszaj otoczenia. Jeśli przestajesz bez trudu słyszeć sygnały drogowe i inne pojazdy, muzyka jest za głośna jak na tę sytuację.
• Nie używaj mocnej redukcji hałasu w ruchu drogowym. ANC może utrudnić odbiór części dźwięków z zewnątrz.
• Przed skrzyżowaniem lub trudnym odcinkiem wycisz dźwięk. W takich miejscach liczba informacji wymagających uwagi szybko rośnie.
• Obserwuj otoczenie także wzrokiem. Słuch pomaga, ale nie zastępuje oglądania się przed zmianą toru jazdy.
• Nie traktuj słuchawek otwartych ani przewodnictwa kostnego jako gwarancji bezpieczeństwa. Pozostawiają uszy odsłonięte, ale odtwarzany dźwięk nadal może wpływać na percepcję.

Jeżeli dopiero zaczynasz jeździć ze wspomaganiem, przydatne będą również zasady jazdy na rowerze elektrycznym dla początkujących. Na początku lepiej ograniczyć dodatkowe bodźce i najpierw przyzwyczaić się do reakcji napędu, hamulców oraz większej masy roweru.

Kiedy najlepiej całkowicie wyłączyć muzykę?

Spokojna droga rowerowa oddzielona od samochodów stawia inne wymagania niż duże skrzyżowanie w centrum miasta. Są jednak sytuacje, w których pełny kontakt z otoczeniem jest szczególnie przydatny.

• w intensywnym ruchu miejskim;
• na dużych skrzyżowaniach i rondach;
• na jezdniach współdzielonych z samochodami;
• podczas jazdy w zwartej grupie;
• przy ograniczonej widoczności;
• gdy szczególnie ważne jest wychwycenie pojazdu zbliżającego się spoza pola widzenia.

Na spokojnej trasie rekreacyjnej sytuacja może wyglądać inaczej. Zamiast traktować każde użycie słuchawek jako jednakowo ryzykowne, rozsądniej dostosować sposób słuchania do otoczenia, prędkości i natężenia ruchu.

Podsumowanie

Słuchawki nie są w Polsce wprost zakazane podczas jazdy rowerem, a Ministerstwo Infrastruktury nie widzi obecnie potrzeby wprowadzania osobnego zakazu. Nie warto jednak sprowadzać całego problemu do pytania, czy wolno ich używać. Rodzaj słuchawek, głośność oraz warunki na drodze wpływają na to, ile informacji z otoczenia dociera do rowerzysty.

Badania nie dają podstaw do stwierdzenia, że każde słuchanie muzyki automatycznie prowadzi do wypadku. Znacznie lepiej udokumentowane jest pogorszenie odbioru dźwięków, zwłaszcza przy dużej głośności i słuchawkach mocno izolujących od otoczenia. Jeśli muzyka utrudnia Ci orientowanie się w sytuacji albo droga wymaga pełnej uwagi, najprościej ją wyciszyć lub wyłączyć.

Źródła i materiały referencyjne

• Prawo o ruchu drogowym – ELI – m.in. art. 2, art. 3 i art. 45.
• Kodeks wykroczeń – ELI – art. 86.
• Interpelacja nr 9890 i odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury, 2025.
• de Waard D., Edlinger K., Brookhuis K. – Effects of listening to music, and of using a handheld and handsfree telephone on cycling behaviour, Transportation Research Part F, 2011. DOI: 10.1016/j.trf.2011.07.001.
• Stelling-Konczak A. i in. – Mobile phone conversations, listening to music and quiet (electric) cars: Are traffic sounds important for safe cycling?, Accident Analysis & Prevention, 2017. DOI: 10.1016/j.aap.2017.05.014.
• Stelling-Konczak A. i in. – A study in real traffic examining glance behaviour of teenage cyclists when listening to music, Transportation Research Part F, 2018. DOI: 10.1016/j.trf.2018.02.031.
• Vansteenkiste P. i in. – Does music affect performance on a hazard perception test for cyclists?, Ergonomics, 2022. DOI: 10.1080/00140139.2022.2026491.
• May K.R., Walker B.N. – The effects of distractor sounds presented through bone conduction headphones on the localization of critical environmental sounds, Applied Ergonomics, 2017. DOI: 10.1016/j.apergo.2017.01.009.
• Zhong Z. i in. – Risk Factors for Road-Traffic Injuries Associated with E-Bike: Case-Control and Case-Crossover Study, International Journal of Environmental Research and Public Health, 2022. DOI: 10.3390/ijerph19095186.