Jak zwiększyć prędkość roweru elektrycznego? Co naprawdę działa

Reklama

Najpierw ustal, co ogranicza prędkość

Chęć jazdy szybciej może wynikać z trzech zupełnie różnych sytuacji. Pierwsza: rower na znanej trasie wyraźnie stracił osiągi i gorzej się rozpędza. Druga: do granicy wspomagania wszystko działa prawidłowo, ale później dalsze przyspieszanie wymaga dużego wysiłku. Trzecia: użytkownik chce, żeby silnik nadal pomagał przy prędkości większej niż przewidziana dla zwykłego roweru elektrycznego.

W pierwszym przypadku trzeba szukać dodatkowych oporów albo usterki. W drugim znaczenie mają głównie przełożenia, opony, aerodynamika i kondycja rowerzysty. Trzeci przypadek dotyczy już tuningu napędu, a więc nie tylko osiągów, lecz także statusu prawnego pojazdu.

Co naprawdę oznacza granica 25 km/h

Polskie Prawo o ruchu drogowym określa, że rower może być wyposażony w pomocniczy napęd elektryczny uruchamiany naciskiem na pedały, zasilany napięciem nie wyższym niż 48 V i o znamionowej mocy ciągłej nie większej niż 250 W. Moc wyjściowa napędu ma stopniowo maleć i spaść do zera po przekroczeniu prędkości 25 km/h.

Nie oznacza to ogólnego zakazu jazdy rowerem szybciej niż 25 km/h. Po zaniku wspomagania możesz nadal przyspieszać dzięki własnej pracy albo podczas zjazdu. Oczywiście nadal obowiązują ograniczenia i zasady właściwe dla miejsca, w którym jedziesz, dlatego sama możliwość rozpędzenia roweru nie oznacza, że każda prędkość jest dozwolona w każdych warunkach.

Jeśli rower zwolnił, zacznij od podstaw

Sam fakt, że konkretny rower nie osiąga 25 km/h w każdej sytuacji, nie świadczy o awarii. Prędkość zależy między innymi od nachylenia terenu, wiatru, masy całkowitej, nawierzchni i mocy rowerzysty. Bardziej niepokojąca jest wyraźna zmiana: rower na tej samej trasie i w zbliżonych warunkach zaczął jechać ciężej niż wcześniej.

Ustaw odpowiednie ciśnienie w oponach

Zbyt miękkie opony mogą zwiększać opory toczenia na gładkiej nawierzchni. Nie oznacza to jednak, że należy pompować je możliwie najmocniej. Prawidłowe ciśnienie zależy od szerokości i konstrukcji opony, masy rowerzysty i bagażu, rodzaju nawierzchni, obręczy oraz tego, czy korzystasz z dętki, czy systemu bezdętkowego.

Schwalbe wskazuje, że na bardzo gładkiej nawierzchni wyższe ciśnienie zmniejsza deformację opony i może ograniczać opory toczenia. Na nierównym podłożu zależność wygląda inaczej — bardziej podatna opona może lepiej dopasować się do powierzchni i tracić mniej energii na nierównościach. Celem nie jest więc maksymalne ciśnienie, lecz wartość właściwa dla konkretnego zestawu i warunków. Szerzej opisuję to w poradniku o ciśnieniu w oponach roweru elektrycznego.

Sprawdź, czy hamulce nie powodują dodatkowych oporów

Ocierająca tarcza, źle ustawiony zacisk albo klocek, który nie cofa się prawidłowo, mogą stale zwiększać opory jazdy. Prostą kontrolę wykonasz bez rozbierania układu: unieś koło i zakręć nim ręką. Jeżeli obraca się wyraźnie ciężej niż zwykle albo przez znaczną część obrotu słychać tarcie, hamulec wymaga sprawdzenia.

Nie próbuj jednak poprawiać osiągów kosztem skuteczności hamowania. Jeżeli koło obraca się nierówno, zacisk mocno trze albo problem dotyczy układu hydraulicznego, ważniejsza od kilku watów zaoszczędzonej energii jest prawidłowa diagnostyka hamulca.

Zadbaj o napęd i właściwy dobór przełożenia

Brudny lub suchy łańcuch sam w sobie zwykle nie odpowiada za duży spadek prędkości, ale sprawny napęd ogranicza straty i pozwala przerzutce pracować prawidłowo. Szczególnie przy silniku centralnym duże znaczenie ma także sposób korzystania z przełożeń. Jazda na bardzo ciężkim biegu przy niskiej kadencji wymaga dużej siły i nie zawsze pozwala dobrze wykorzystać charakterystykę napędu.

Bosch określa około 60–90 obr./min jako typowy zakres kadencji — od spokojnego do bardziej sportowego pedałowania. To przydatny punkt odniesienia, ale nie uniwersalna wartość optymalna dla każdego rowerzysty i każdego systemu. Najważniejsze jest płynne pedałowanie oraz dobieranie biegu do prędkości i nachylenia terenu. Więcej praktycznych zasad znajdziesz w poradniku jak poprawnie zmieniać przełożenia w rowerze elektrycznym.

Uwzględnij poziom naładowania i temperaturę

Większa pojemność baterii nie podnosi automatycznie prędkości roweru. Jej podstawową korzyścią jest większa ilość zgromadzonej energii, a więc potencjalnie dłuższy zasięg.

Reklama

Warunki pracy baterii mogą natomiast wpływać na dostępność maksymalnej mocy w konkretnym systemie. Bosch podaje, że możliwość utrzymania mocy szczytowej zależy między innymi od poziomu naładowania akumulatora, chłodzenia podzespołów i temperatury zewnętrznej. Nie należy przenosić tych zależności w identycznej formie na każdy napęd, ale jeśli rower wyraźnie zmienia zachowanie przy bardzo niskim poziomie naładowania albo w skrajnych temperaturach, sprawdź dokumentację jego producenta.

Jak jechać szybciej po zaniku wspomagania

Jeżeli do granicy działania silnika rower zachowuje się prawidłowo, a wyraźny opór pojawia się dopiero później, nie musi oznaczać to problemu technicznego. Od tego momentu całą moc potrzebną do dalszego przyspieszania i pokonywania oporów dostarcza rowerzysta.

Przy wyższych prędkościach szczególnie ważny staje się opór powietrza. Według materiałów technicznych Schwalbe na płaskiej drodze już w okolicach 20 km/h może on być główną siłą oporu. Dlatego zwiększenie tempa z 25 do ponad 30 km/h wymaga wyraźnie większej mocy, nawet przy całkowicie sprawnym rowerze.

Sprawdź, czy zakres przełożeń nie jest zbyt krótki

Jeśli na najwyższym biegu pedałujesz już bardzo szybko, a dalsze zwiększanie kadencji staje się niewygodne, ograniczeniem może być zakres przełożeń. Nie jest to problem z silnikiem — przy tej prędkości jego pomoc powinna już zanikać.

Zmiana przedniej zębatki lub kasety może zmienić zakres przełożeń, ale nie należy dobierać tych elementów w ciemno. Trzeba uwzględnić kompatybilność napędu, zakres pracy przerzutki, linię i długość łańcucha oraz ograniczenia producenta. Taka modyfikacja zmienia mechaniczne przełożenie roweru, ale nie granicę działania elektrycznego wspomagania.

Ogranicz opór powietrza bez pogarszania kontroli

Wyprostowana pozycja typowa dla wielu rowerów miejskich stawia większy opór powietrza niż bardziej pochylona sylwetka. Przy spokojnym tempie różnica może być niewielka, ale wraz ze wzrostem prędkości aerodynamika ma coraz większe znaczenie.

Nie ma jednak sensu radykalnie obniżać kierownicy lub przyjmować niewygodnej pozycji tylko po to, aby pojechać trochę szybciej. Ustawienie roweru nadal musi zapewniać dobrą widoczność, wygodę oraz pewną kontrolę podczas hamowania i manewrowania.

Dobierz opony do nawierzchni, po której naprawdę jeździsz

Na gładkim asfalcie opony z wysokimi, szeroko rozstawionymi klockami bieżnika zwykle stawiają większy opór niż konstrukcje przeznaczone do twardej nawierzchni. Schwalbe również wskazuje, że gładki bieżnik generalnie toczy się lżej niż agresywny, choć na wynik wpływają także konstrukcja karkasu, mieszanka gumy, szerokość i ciśnienie.

Nie oznacza to jednak, że każda wąska opona będzie szybsza od każdej szerokiej. Jeżeli większość tras pokonujesz po asfalcie, sens ma przede wszystkim wybór ogumienia przeznaczonego do takiej nawierzchni. Przy zmianie sprawdź również zgodność szerokości opony z obręczą, prześwit ramy i widelca oraz dopuszczalne obciążenie.

Czego nie robić w pogoni za prędkością

Nie każdy problem z osiągami jest blokadą, którą trzeba obejść. Jeżeli rower wcześniej działał prawidłowo, a teraz wspomaganie zanika przy nietypowej prędkości, prędkościomierz podaje błędne wartości, napęd szarpie albo pojawia się kod błędu, najpierw trzeba znaleźć przyczynę.

Problem może dotyczyć między innymi czujnika prędkości, położenia magnesu, instalacji, baterii albo sterowania systemem. Więcej takich przypadków opisuję w poradniku dlaczego rower elektryczny przerywa wspomaganie.

Jeśli interesuje Cię właśnie zdjęcie ograniczenia, temat został szczegółowo omówiony osobno. Zobacz poradnik o odblokowaniu roweru elektrycznego, jego skutkach prawnych i ryzyku technicznym. Tutaj skupiamy się na tym, co można poprawić bez ingerowania w działanie ogranicznika.

Reklama

Co zmienia prawnie tuning prędkości

Jeżeli po modyfikacji pomoc silnika działa poza warunkami określonymi w polskiej definicji roweru, pojazd przestaje spełniać tę definicję. Nie oznacza to jednak, że po zamontowaniu chipa automatycznie staje się legalnym motorowerem.

Dalsza klasyfikacja zależy od parametrów i konstrukcji pojazdu. Unijne rozporządzenie 168/2013 przewiduje między innymi kategorie L1e-A i L1e-B, ale spełnianie części parametrów technicznych nie jest równoznaczne z uzyskaniem wymaganej homologacji. Sama przeróbka seryjnego roweru nie nadaje mu automatycznie dokumentów ani dopuszczenia właściwego dla innej kategorii pojazdu.

Kiedy problem z prędkością wymaga serwisu

Jeżeli osiągi pogorszyły się nagle, szczególnie na dobrze znanej trasie i bez oczywistej zmiany warunków, warto poszukać przyczyny. Na diagnostykę zasługują przede wszystkim sytuacje, w których spadkowi osiągów towarzyszą inne objawy.

• wspomaganie zanika przy różnych prędkościach bez wyraźnego powodu;
• wyświetlacz pokazuje 0 km/h albo nierealne wartości;
• pojawia się kod błędu związany z napędem lub czujnikiem prędkości;
• silnik zaczyna pracować nierówno, szarpie albo wyłącza się pod obciążeniem;
• jedno z kół obraca się wyraźnie ciężej niż wcześniej;
• po naprawie, zmianie koła albo aktualizacji system zachowuje się inaczej niż wcześniej.

Przy problemach z elektroniką najlepiej wybrać serwis obsługujący konkretny system napędowy. W poradniku gdzie naprawić rower elektryczny wyjaśniam, kiedy wystarczy zwykły warsztat rowerowy, a kiedy potrzebny jest punkt mający dostęp do diagnostyki danego producenta.

Podsumowanie

Jeżeli rower działa prawidłowo, poprawę osiągów najlepiej zacząć od najprostszych rzeczy: odpowiedniego ciśnienia w oponach, sprawnych hamulców, dobrze działającego napędu i właściwie dobranych przełożeń. Przy szybszej jeździe coraz większe znaczenie mają także aerodynamika i rodzaj ogumienia.

Jeśli natomiast chodzi nie o lżejszą jazdę, lecz o dalszą pomoc silnika przy 35 czy 45 km/h, nie jest to już zwykła poprawa sprawności roweru. Wtedy zmieniają się warunki decydujące o jego statusie prawnym i taki temat trzeba rozpatrywać oddzielnie.

Źródła i materiały referencyjne

• Prawo o ruchu drogowym – art. 2 pkt 47, definicja roweru, Elektroniczny Dziennik Ustaw.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 – przepisy dotyczące homologacji i kategorii pojazdów.
• Bosch eBike Systems – Cadence in the context of the drive unit – kadencja, przełożenia i prędkość.
• Bosch eBike Systems – Moc w kontekście jednostki napędowej – moc maksymalna, poziom naładowania i temperatura.
• Bosch eBike Systems – błąd 504: wykrycie zniekształcenia sygnału prędkości – wykrywanie manipulacji i ograniczenie wspomagania.
• Schwalbe – Rolling Resistance of Bicycle Tires – wpływ prędkości, bieżnika, konstrukcji i ciśnienia na opory jazdy.
• Schwalbe – Tire Pressure – dobór ciśnienia do obciążenia, opony i nawierzchni.