Elektryczny rower górski z rekuperacją skonstruowany przez studentów AGH ECOnstruction Dodaj Pozdrower do preferowanych źródeł w Google
Pan Dragon Zestaw Brelok+Skarpetki Dla RowerzystyPan DragonCena od 40 złPorównaj ceny na CeneoCeneo, cena z 22.11.2026, 03:16 · Link partnerski — możemy otrzymać prowizję

Data ostatniej aktualizacji: 2026-11-20

Zdjęcie okładkiPrototyp roweru elektrycznego z systemem odzyskiwania energii. Fot. Marianna Cielecka / AGH.

Studenci AGH w Krakowie zbudowali elektryczny rower górski, który podczas hamowania odzyskuje część energii ruchu i przekazuje ją do akumulatora. Najciekawsze jest zastosowanie rekuperacji w napędzie centralnym, który w seryjnych e-MTB zwykle nie oferuje takiej funkcji. Uczelnia poinformowała o projekcie 17 listopada 2026 roku.

⚡ Kluczowe wnioski w 30 sekund
  • Za konstrukcją stoi koło naukowe AGH ECOnstruction. Projekt jest rozwijany od trzech lat.
  • Studenci opracowali własny układ przeniesienia napędu, który pozwala odzyskiwać energię podczas hamowania mimo zastosowania silnika centralnego.
  • Według zespołu obecna sprawność odzysku wynosi około 15 proc., a celem jest osiągnięcie 20–25 proc. Nie są to wartości określające wzrost zasięgu.
  • Kompletny prototyp waży 27 kg, wliczając dodatkowe oprzyrządowanie.
  • Konstruktorzy przygotowują wniosek patentowy. Nie ogłoszono planów seryjnej produkcji roweru.
Bosch EasyPump 0603947000Bosch · w 17 sklepach · ★ 4,8 (39 opinii)Cena od 189,99 złPorównaj ceny na CeneoCeneo, cena z 22.11.2026, 03:16 · Link partnerski — możemy otrzymać prowizję

Trzy lata pracy nad prototypem roweru elektrycznego

Za projektem stoi koło naukowe AGH ECOnstruction, działające pod opieką dr. inż. Sebastiana Pakuły na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Studenci postanowili opracować system, który umożliwi odzyskiwanie energii podczas hamowania rowerem wyposażonym w silnik centralny.

Sam pomysł nie jest nowy. Rekuperacja jest stosowana w samochodach elektrycznych i hybrydowych, a także w niektórych rowerach z odpowiednio przystosowanymi silnikami w piaście. Studenci zajęli się jednak napędem centralnym, wykorzystywanym między innymi w elektrycznych rowerach enduro. W typowych konstrukcjach tego rodzaju odzyskiwanie energii podczas hamowania nie jest dostępne.

Prace nad prototypem prowadzono między innymi w ramach grantu z projektu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza oraz grantu rektora. Zespół zbudował rower, w którym rozwiązania mechaniczne współpracują z układami elektronicznymi odpowiedzialnymi za sterowanie napędem i przepływem energii.

Jak działa odzyskiwanie energii w rowerze AGH?

Podczas wspomagania jazdy silnik pobiera energię z akumulatora i przekazuje moment obrotowy do układu napędowego. W konstrukcji studentów AGH może również pracować jako generator, wykorzystując energię z obracającego się koła.

W trakcie hamowania regeneracyjnego silnik wytwarza moment hamujący, a część energii kinetycznej roweru zamienia na energię elektryczną. Odzyskana energia jest następnie kierowana do akumulatora, jeżeli warunki jego pracy pozwalają na ładowanie.

Najłatwiej wyjaśnić to na przykładzie górskiej trasy. Podczas podjazdu rowerzysta i silnik wykonują pracę potrzebną do pokonania wzniesienia. Wraz ze wzrostem wysokości rośnie energia potencjalna roweru i rowerzysty. Na zjeździe jej część można odzyskać podczas hamowania silnikiem, zamiast rozpraszać ją w postaci ciepła na elementach konwencjonalnych hamulców.

System może być przydatny również podczas jazdy po mieście, gdzie rowerzysta często zwalnia, na przykład przed skrzyżowaniami. Także wtedy część energii wytracanej podczas hamowania może wrócić do akumulatora.

Nie oznacza to jednak, że akumulator ładuje się automatycznie na każdym zjeździe lub przy każdym zwolnieniu. Odzysk wymaga uruchomienia hamowania regeneracyjnego, odpowiedniej pracy układu napędowego oraz możliwości przyjęcia energii przez akumulator. Rekuperacja nie zastępuje też konwencjonalnych hamulców rowerowych, które pozostają niezbędne do bezpiecznego zatrzymywania roweru.

Dlaczego rekuperacja z silnikiem centralnym jest nietypowa?

W większości popularnych rowerów elektrycznych z napędem centralnym mechanizmy jednokierunkowe, takie jak wolnobiegi i sprzęgła, pozwalają kołu obracać się bez wymuszania obrotów silnika. W takim układzie toczące się koło nie może napędzać silnika w sposób potrzebny do odzyskiwania energii.

Reklama

Aby silnik mógł pracować jako generator, energia mechaniczna musi być przekazywana z koła do silnika. Studenci AGH opracowali w tym celu własny układ przeniesienia napędu, umożliwiający przekazywanie energii w obu kierunkach między silnikiem a kołem.

Wprowadzenie tego rozwiązania wymagało dostosowania ramy oraz uwzględnienia kinematyki tylnego zawieszenia. W rowerze MTB ruch zawieszenia może zmieniać długość drogi prowadzenia łańcucha. Jak wyjaśnia członek zespołu Stanisław Wroński, konstruktorzy musieli zadbać o to, aby zawieszenie pracowało prawidłowo, a łańcuch nie spadał, również podczas skoków.

Inaczej wygląda to w niektórych napędach w piaście. Jak wyjaśnia Grin Technologies, rekuperacja jest możliwa między innymi w silnikach bezpośredniego napędu (direct-drive), ale wymaga sterownika obsługującego tę funkcję. W rozwiązaniu AGH konieczne było natomiast dostosowanie układu przeniesienia napędu oraz konstrukcji samego roweru.

Ile energii odzyskuje prototyp studentów AGH?

Według Stanisława Mazurskiego, członka zespołu AGH ECOnstruction, obecna sprawność odzysku energii wynosi około 15 proc. Studenci pracują nad udoskonaleniem systemu i chcą osiągnąć poziom 20–25 proc.

W oficjalnym komunikacie uczelni nie opisano jednak szczegółowej metodologii pomiaru. Nie wskazano dokładnie, jak wyznaczono deklarowaną sprawność ani w jakich warunkach uzyskano podany wynik.

Dlatego 15 proc. nie należy interpretować jako zwiększenia zasięgu roweru o 15 proc. Nie oznacza to również, że podczas każdej wycieczki do akumulatora wróci 15 proc. wcześniej zużytej energii.

Praktyczne korzyści zależą między innymi od profilu trasy, prędkości jazdy, częstotliwości hamowania, strat w układzie oraz możliwości przyjmowania energii przez akumulator. Na trasie z licznymi zjazdami lub częstym zwalnianiem warunki do odzysku mogą być korzystniejsze niż podczas spokojnej jazdy po płaskiej drodze.

Torba Rockbros 30140090001 Rowerowa Na Bagażnik 11,6L CzarnaRockbros · w 20 sklepachCena od 129,99 złPorównaj ceny na CeneoCeneo, cena z 22.11.2026, 06:17 · Link partnerski — możemy otrzymać prowizję

AGH nie przedstawiła porównawczych wyników testów zasięgu z włączoną i wyłączoną rekuperacją. Bez takich danych nie można rzetelnie określić, ile dodatkowych kilometrów zapewnia zastosowany system.

Więcej na temat możliwości i ograniczeń tej technologii wyjaśniamy w poradniku Rekuperacja w rowerze elektrycznym – jak działa i czy się opłaca?.

Aluminiowa rama, własny akumulator i masa 27 kg

Opracowanie układu rekuperacji było tylko częścią prac studentów. Zespół przygotował również aluminiową ramę, dostosowaną do specyfiki zastosowanego napędu i wymagań dotyczących sztywności konstrukcji.

Członkowie koła zaprojektowali także własny pakiet akumulatorowy, dostosowany do wymagań opracowanego systemu. Sekcja elektryczna zespołu stworzyła układ hamowania silnikiem, który podczas zwalniania umożliwia wytwarzanie energii elektrycznej i przekazywanie jej do akumulatora.

Nie wszystkie elementy powstały jednak od podstaw na uczelni. Silnik elektryczny pozyskano dzięki współpracy z firmą zewnętrzną, która udostępniła również dokumentację techniczną potrzebną do jego integracji z pozostałymi podzespołami.

Według AGH kompletny prototyp waży 27 kg. Wartość ta obejmuje rower wraz z dodatkowym oprzyrządowaniem. Uczelnia nie podaje oddzielnej masy konstrukcji bez tego wyposażenia, dlatego nie można bezpośrednio porównywać podanej liczby z masą katalogową seryjnych e-MTB.

Założeniem zespołu było lepsze wykorzystanie dostępnej energii zamiast zwiększania pojemności akumulatora przez dodawanie kolejnych ogniw. Konstruktorzy wskazują też, że hamowanie regeneracyjne może zmniejszać obciążenie konwencjonalnych hamulców i ograniczać zużycie ich elementów. Nie przedstawiono jednak pomiarów pozwalających określić skalę takiej oszczędności w praktyce.

Co dalej z projektem studentów AGH?

Studenci nadal udoskonalają konstrukcję, koncentrując się przede wszystkim na zwiększeniu sprawności odzyskiwania energii. Przygotowują również wniosek dotyczący opatentowania opracowanego rozwiązania.

Uczelnia nie poinformowała o planach rozpoczęcia seryjnej produkcji, przewidywanej cenie ani terminie ewentualnego wprowadzenia roweru na rynek. W komunikacie nie podano również szczegółowych wyników długoterminowych testów eksploatacyjnych.

Prototyp AGH pokazuje, że rekuperację można połączyć z napędem centralnym elektrycznego roweru górskiego. Pozostaje sprawdzić, jak duże korzyści takie rozwiązanie przynosi na rzeczywistych trasach i czy będą one wystarczające, aby uzasadnić stosowanie dodatkowych elementów napędu w rowerach produkowanych seryjnie.

Źródła

E-book · Praktyczny poradnik zakupu
E-book Mój pierwszy rower elektryczny – praktyczny poradnik zakupu e-bike’a
Kup e-bike’a, którego naprawdę potrzebujesz
Bez ślepej wiary w katalogowe zasięgi, marketingowe obietnice i promocje, które kończą się „właśnie dzisiaj”. Ten poradnik pomoże Ci spokojnie zrozumieć silnik, baterię, zasięg, komfort i realne koszty — zanim wydasz kilka tysięcy złotych.
29 zł
Kup e-booka za 29 zł →
Płatność jednorazowa · Dostęp natychmiast · Plik PDF