Rower elektryczny nie pokazuje prędkości – co sprawdzić?

Jeżeli razem z prędkością znika wspomaganie lub pojawia się kod błędu, system prawdopodobnie nie otrzymuje prawidłowego sygnału o obrotach koła. Nie kupuj jednak nowego czujnika, dopóki nie ustalisz modelu napędu i sposobu pomiaru zastosowanego w danym rowerze.

Rower elektryczny pokazuje 0 km/h – co sprawdzić najpierw?

W pierwszej kolejności:

1. Jeżeli na ekranie pojawił się kod błędu, zrób jego zdjęcie i zanotuj model napędu oraz wyświetlacza – po ponownym uruchomieniu komunikat może zniknąć.
2. Wyłącz system roweru.
3. Ustal, w jaki sposób dany rower mierzy prędkość. Jeżeli wykorzystuje zewnętrzny czujnik i magnes, znajdź oba elementy.
4. Sprawdź, czy magnes nie przesunął się, nie obrócił lub nie odpadł.
5. Zobacz, czy przechodzi przed oznaczonym miejscem na obudowie czujnika.
6. Obejrzyj widoczny fragment przewodu.
7. Sprawdź, czy koło i tarcza hamulcowa są prawidłowo zamontowane.
8. Ponownie uruchom system i sprawdź wskazanie prędkości.

Nie każdy e-bike ma klasyczny magnes przykręcony do szprychy. W zależności od konstrukcji może on znajdować się w tarczy hamulcowej, adapterze tarczy, pierścieniu mocującym albo przy zaworze obręczy. Shimano opisuje między innymi układy z magnesem na szprychę, tarczą z magnesem, adapterem magnetycznym oraz pierścieniem mocującym ze zintegrowanym magnesem.

Od autora

Wybierasz pierwszy rower elektryczny? Cały proces — od parametrów po jazdę próbną — rozpisałem krok po kroku w e-booku Mój pierwszy rower elektryczny → (230 stron · 29 zł)

Nie każdy rower elektryczny wykorzystuje osobny, widoczny magnes i zewnętrzny czujnik na ramie. W części konstrukcji z silnikiem w piaście sygnał prędkości pochodzi z czujnika umieszczonego wewnątrz silnika albo jest wyznaczany na podstawie sygnałów jego pracy. W takim rowerze diagnostyka może obejmować przewód silnika, złącze przy kole, sterownik albo wewnętrzny czujnik prędkości. Nie rozbieraj silnika bez dokumentacji i odpowiedniego przygotowania.

Dlaczego rower elektryczny nie pokazuje prędkości?

Stałe wskazanie 0 km/h najczęściej oznacza, że informacja o ruchu koła nie jest wykrywana, prawidłowo przetwarzana albo przekazywana do wyświetlacza. Zachowanie wspomagania pozwala wstępnie zawęzić miejsce usterki.

0 km/h i ograniczone albo wyłączone wspomaganie

Taki zestaw objawów mocno wskazuje na brak lub nieprawidłowy sygnał prędkości. Jednostka napędowa wykorzystuje go nie tylko do wyświetlania prędkości, lecz także do sterowania wspomaganiem.

Najbardziej prawdopodobne przyczyny to:

• przesunięty lub zgubiony magnes;
• zbyt duża albo niewłaściwa odległość od czujnika;
• magnes przechodzący poza obszarem wykrywania;
• nieprawidłowy montaż koła, tarczy lub adaptera;
• przetarty albo naderwany przewód;
• rozłączone albo niedopięte złącze;
• uszkodzenie samego czujnika.

Jeżeli rower przerywa również w innych sytuacjach, przyczyną może być bateria, sterownik, instalacja elektryczna albo przegrzewanie. Sprawdź wtedy także inne przyczyny przerywania wspomagania, zamiast ograniczać diagnostykę wyłącznie do czujnika prędkości.

0 km/h, ale wspomaganie działa normalnie

Jeżeli silnik wspomaga bez zauważalnych zmian, nadal trzeba ustalić sposób pomiaru prędkości i sprawdzić dostępne elementy: zewnętrzny magnes i czujnik albo przewód silnika oraz jego złącze. Nie należy od razu kupować nowej części. Możliwy jest również problem z:

• przesyłaniem informacji do wyświetlacza;
• komunikacją pomiędzy podzespołami;
• konfiguracją systemu;
• samym wyświetlaczem.

Jest to jedynie kierunek diagnostyczny. Sposób przetwarzania i przesyłania sygnału różni się zależnie od producenta oraz generacji systemu. Brak wskazania prędkości nie oznacza więc automatycznie, że trzeba przeprowadzić wymianę lub modernizację wyświetlacza.

Prędkość pojawia się i znika

Jeżeli wskazanie działa tylko chwilami, w systemie z zewnętrznym czujnikiem magnes może przechodzić na granicy obszaru wykrywania. Możliwe są również uszkodzenie przewodu, niedopięte złącze albo niestabilna komunikacja pomiędzy podzespołami.

Zwróć uwagę, czy prędkość znika:

• po wjechaniu na nierówności;
• podczas pracy tylnego zawieszenia;
• po deszczu albo myciu roweru;
• po zdjęciu i ponownym założeniu koła;
• po wymianie tarczy hamulcowej.

Jeżeli problem pojawia się na wybojach, szczególnie dokładnie sprawdź mocowanie magnesu i widoczny przebieg przewodu. Oględziny wykonuj przy wyłączonym systemie.

Prędkość jest stale zawyżona lub zaniżona

Najpierw sprawdź, czy wyświetlacz pokazuje km/h, a nie mph – różnica jednostek potrafi wyglądać jak poważny błąd pomiaru. Prędkość 15 mph odpowiada około 24 km/h.

Jeżeli licznik pokazuje prędkość, ale wynik jest stale nieprawidłowy, czujnik może prawidłowo wykrywać każdy obrót koła. Problem może dotyczyć wartości obwodu koła zapisanej w systemie.

Zmiana opony na model o innym rzeczywistym obwodzie może wpłynąć na dokładność wskazania prędkości i dystansu. Nie powoduje jednak zazwyczaj stałego wyniku 0 km/h. Możliwość samodzielnej zmiany tego parametru zależy od napędu – w części systemów może go ustawić tylko producent roweru albo serwis.

Gdzie znajduje się czujnik prędkości i magnes?

W wielu e-bike’ach czujnik zamontowany jest na dolnym piórze tylnego trójkąta ramy, w pobliżu tylnego koła. Magnes znajduje się wtedy na jednej ze szprych i podczas każdego obrotu przechodzi obok czujnika.

Nie jest to jednak jedyne stosowane rozwiązanie.

Magnes na szprychę

To najłatwiejszy układ do rozpoznania. Niewielki magnes jest przykręcony do szprychy, a podłużny czujnik znajduje się na ramie.

Na obudowie czujnika może być widoczna kreska, trójkąt lub inne oznaczenie. Środek magnesu powinien przechodzić przez obszar wskazany przez producenta. Shimano w instrukcji montażowej określa położenie magnesu względem oznaczenia na czujniku i dopuszczalny zakres jego ustawienia.

Magnes w tarczy hamulcowej lub adapterze

W części systemów magnes stanowi element tarczy hamulcowej albo osobnego adaptera montowanego razem z tarczą. Shimano przewiduje zarówno tarcze z magnesem, jak i adaptery oraz specjalne pierścienie mocujące z elementem magnetycznym.

Jeżeli problem pojawił się po:

• wymianie tarczy;
• serwisie hamulca;
• zdjęciu tylnego koła;
• wymianie piasty;
• zmianie pierścienia mocującego,

sprawdź, czy zastosowano właściwy element magnetyczny.

Zwykła tarcza o identycznej średnicy może pasować mechanicznie, ale nie musi współpracować z czujnikiem prędkości danego systemu.

Magnes przy zaworze obręczy

W części nowszych konstrukcji Bosch magnes obręczy znajduje się przy zaworze. Dlatego użytkownik nie zobaczy klasycznego magnesu przykręconego do szprychy. Określenie „wewnętrzny czujnik prędkości” nie oznacza, że system nie korzysta z zewnętrznego elementu magnetycznego – czujnik umieszczony w jednostce napędowej nadal współpracuje z magnesem obręczy zamocowanym przy zaworze.

Przy kodzie 514001 Bosch zaleca sprawdzenie, czy magnes jest stabilnie zamocowany przy zaworze, ponowne uruchomienie e-bike’a i kontrolę wskazania podczas krótkiej jazdy. Dotyczy to jednak konkretnego rozwiązania, a nie każdego roweru z napędem Bosch.

Czujnik może być mniej widoczny

Dokładniej wyjaśniamy to w porównaniu czujnika kadencji i czujnika momentu obrotowego.

Jak działa czujnik prędkości w e-bike’u?

W klasycznym rozwiązaniu magnes przechodzi obok czujnika przy każdym obrocie koła. Czujnik przekazuje impuls do systemu, który na podstawie liczby obrotów i zapisanego obwodu koła oblicza prędkość oraz przebyty dystans.

Czujnik prędkości nie jest tym samym co czujnik kadencji. Pierwszy wykrywa ruch koła, drugi ruch korb. Jeszcze innym elementem jest czujnik momentu, który mierzy siłę nacisku rowerzysty na pedały.

Jak sprawdzić czujnik prędkości krok po kroku?

1. Wyłącz system

Przed oględzinami wyłącz rower. Baterię wyjmuj tylko wtedy, gdy jest przeznaczona do łatwego demontażu, a instrukcja roweru dopuszcza taką czynność.

Do sprawdzenia zewnętrznego magnesu, czujnika i widocznego przewodu zwykle nie trzeba demontować akumulatora.

2. Znajdź elementy pomiarowe

Obejrzyj:

• szprychy tylnego koła;
• dolne pióro tylnego trójkąta ramy;
• okolice tarczy hamulcowej;
• adapter i pierścień mocujący tarczę;
• okolice zaworu obręczy.

Brak magnesu na szprysze nie musi oznaczać, że element odpadł.

3. Sprawdź mocowanie magnesu

Magnes może nadal znajdować się na kole, ale przesunąć się wzdłuż szprychy albo obrócić. W takiej sytuacji nie przechodzi przed właściwym miejscem czujnika.

Ustaw go względem oznaczenia na obudowie czujnika. Nie dokręcaj niewielkiej śruby nadmierną siłą, ponieważ można uszkodzić uchwyt lub gwint.

4. Sprawdź tor przejścia i odległość

Nie istnieje jedna uniwersalna odległość, którą można zastosować w każdym e-bike’u.

Przykładowo instrukcja wyświetlacza Bafang DP C171 wskazuje odległość 10–20 mm pomiędzy magnesem zamocowanym na szprysze a czujnikiem. Producent informuje również, że nieprawidłowe ustawienie może wywołać błąd 21. Różnice występują nawet pomiędzy systemami tego samego producenta – dokumentacja napędu Bafang M625/M325 podaje odległość około 5 mm, czyli wyraźnie mniejszą niż w przypadku wyświetlacza DP C171.

Nie należy przenosić tej wartości na Boscha, Shimano ani inne modele Bafanga. Kieruj się instrukcją konkretnego napędu lub oznaczeniem na czujniku.

5. Obejrzyj przewód

Sprawdź widoczny przebieg przewodu od czujnika. Szukaj:

• przeciętej lub przetartej izolacji;
• zgniecenia przewodu przez opaskę;
• kontaktu z oponą albo tarczą;
• naderwania przy wyjściu z obudowy czujnika;
• nienaturalnego naprężenia;
• śladów uderzenia.

Jeżeli przewód jest przecięty albo wyraźnie uszkodzony, nie wykonuj jazdy próbnej.

6. Nie rozłączaj szczelnych złączy bez potrzeby

Jeżeli złącze znajduje się pod osłoną jednostki napędowej, wewnątrz ramy albo wymaga specjalnego narzędzia, pozostaw diagnostykę serwisowi.

7. Uruchom system i zakręć kołem

Po zakończeniu oględzin uruchom rower. Jeżeli możesz stabilnie unieść koło bez ryzyka przewrócenia roweru, zakręć nim i sprawdź, czy na ekranie pojawia się prędkość.

Obracaj koło w normalnym kierunku jazdy. Brak wskazania podczas bardzo powolnego obrotu ręką nie musi jeszcze oznaczać awarii – część systemów pokazuje wskazanie dopiero po przekroczeniu określonej minimalnej prędkości.

Nie wkładaj dłoni pomiędzy obracające się szprychy, tarczę, kasetę i łańcuch.

8. Wykonaj krótką jazdę kontrolną

Jazda próbna jest dopuszczalna dopiero po sprawdzeniu, że:

• koło jest prawidłowo zamocowane;
• hamulce działają;
• tarcza nie ociera;
• przewody nie są uszkodzone;
• system nie nakazuje zatrzymania.

Test wykonaj na spokojnym, bezpiecznym odcinku.

Objawy awarii czujnika prędkości – tabela diagnostyczna

Błędy czujnika prędkości w systemach Bafang, Bosch i Shimano

Oznaczenia błędów zależą od producenta, generacji napędu, wyświetlacza i wersji oprogramowania. Poniższe przykłady nie są pełną listą.

Bafang – błąd 21

W dokumentacji wybranych wyświetlaczy i napędów Bafang kod 21 oznacza błąd czujnika prędkości. Producent zaleca ponowne uruchomienie systemu, sprawdzenie położenia magnesu, odległości od czujnika oraz jego połączenia. Jeżeli problem nie znika, zalecany jest kontakt ze sprzedawcą lub serwisem.

Kod należy jednak zawsze sprawdzić w instrukcji konkretnego systemu Bafang.

Bosch – błąd 514001

Bosch opisuje kod 514001 jako nieprawidłową pracę wewnętrznego czujnika prędkości. Możliwe skutki to błędne wskazanie prędkości oraz ograniczenie mocy napędu.

W konstrukcji objętej tą instrukcją należy sprawdzić magnes obręczy przy zaworze, uruchomić ponownie rower i skontrolować wskazanie po krótkiej jeździe.

Shimano – kody zależne od generacji

W dokumentacji Shimano przy problemach z sygnałem prędkości można spotkać między innymi:

• E050, wcześniej E014 – nieprawidłowy sygnał prędkości;
• W10100, wcześniej W011 – brak sygnału prędkości;
• W292 — brak sygnału prędkości.

Kod należy sprawdzić w dokumentacji konkretnej jednostki napędowej i wyświetlacza.

Czy można samodzielnie wymienić czujnik prędkości?

W prostym układzie z zewnętrznym czujnikiem wymiana może być technicznie nieskomplikowana. Nie oznacza to jednak, że można kupić dowolną część o podobnym kształcie.

Najpewniejszą metodą jest dobranie czujnika według dokładnego numeru części albo oficjalnej tabeli zgodności – sam kształt złącza i podobna liczba pinów nie gwarantują kompatybilności.

Trzeba sprawdzić:

• zgodność z jednostką napędową;
• numer części;
• typ złącza;
• liczbę pinów;
• rodzaj komunikacji;
• długość przewodu;
• sposób mocowania;
• zgodność z magnesem, adapterem lub tarczą.

Shimano wymaga sprawdzenia zgodności czujnika z jednostką napędową i opisuje podłączenie w dokumentacji serwisowej.

W niektórych systemach po wymianie nie jest potrzebne programowanie, ale część nadal musi być prawidłowo dobrana i zamontowana. Inne napędy mogą wymagać diagnostyki, aktualizacji albo kontroli parametrów w serwisie.

Jeżeli przewód biegnie wewnątrz ramy lub wchodzi pod osłonę silnika, samodzielna wymiana może być nieopłacalna i ryzykowna.

Czy zwykły magnes może zastąpić oryginalny?

Przypadkowy magnes może czasami wywołać reakcję czujnika, ale nie jest dobrym rozwiązaniem docelowym. Odpowiednio dobrany zamiennik, spełniający parametry oryginalnego elementu, może jednak działać prawidłowo.

Może mieć:

• niewłaściwą siłę pola magnetycznego;
• nieodpowiedni kierunek ustawienia;
• niepasujący kształt;
• zbyt słabe mocowanie;
• niewłaściwą odległość od czujnika.

Prowizorycznie zamontowany element może się przesunąć, odpaść albo wejść w kontakt ze szprychą, ramą lub czujnikiem. Najbezpieczniej zastosować część przeznaczoną do konkretnego systemu.

W układach wykorzystujących magnes w tarczy, adapterze lub obręczy zwykły magnes na szprychę może w ogóle nie być odpowiednim zamiennikiem.

Kiedy rower powinien trafić do serwisu?

Serwis jest wskazany, gdy:

• błąd wraca po sprawdzeniu dostępnych elementów układu pomiaru prędkości;
• przewód jest przecięty albo uszkodzony przy wejściu do jednostki napędowej;
• złącze znajduje się pod osłoną silnika;
• nie można zidentyfikować rodzaju zastosowanego czujnika;
• prędkość nadal wynosi 0 km/h mimo prawidłowego ustawienia elementów;
• wspomaganie działa niestabilnie;
• konieczne jest sprawdzenie konfiguracji koła;
• problem pojawił się po zmianie podzespołów;
• system wymaga narzędzia diagnostycznego producenta.

Nie warto wymieniać kolejno wyświetlacza, czujnika i sterownika metodą prób i błędów. Przy innych problemach z napędem pomocny może być także szerszy poradnik wyjaśniający, jak serwisować rower elektryczny.

Jeżeli natomiast rower w ogóle się nie uruchamia, przyczyny należy szukać przede wszystkim w zasilaniu, baterii, połączeniach głównych lub jednostce sterującej, a nie wyłącznie w czujniku prędkości.

Czy można jechać, gdy rower nie pokazuje prędkości?

Sam wynik 0 km/h nie pozwala jeszcze stwierdzić, czy dalsza jazda jest bezpieczna.

Najpierw sprawdź:

• mocowanie koła;
• działanie hamulców;
• położenie tarczy;
• widoczne przewody;
• komunikat na wyświetlaczu.

Jeżeli elementy mechaniczne są prawidłowo zamontowane, przewody nie są uszkodzone, a producent nie nakazuje zatrzymania, można wykonać krótką jazdę kontrolną w bezpiecznym miejscu.

Przy jakichkolwiek wątpliwościach rower należy prowadzić albo oddać do serwisu.

Podsumowanie

Najczęstszym i najłatwiejszym do sprawdzenia problemem w systemach z zewnętrznym czujnikiem jest niewłaściwe położenie magnesu. Jeżeli rower mierzy prędkość wewnątrz silnika w piaście, sprawdź przede wszystkim przewód silnika i dostępne złącza. Gdy ustawienie elementów jest prawidłowe, a błąd wraca, skorzystaj z dokumentacji konkretnego napędu albo oddaj rower do serwisu.

Źródła i materiały referencyjne

• Bosch eBike Systems – kod błędu 514001: nieprawidłowa praca wewnętrznego czujnika prędkości (help.bosch-ebike.com; serwis pomocy Bosch chwilowo w trybie konserwacji w momencie ostatniej weryfikacji)
• Shimano – Dealer’s Manual DM-EWSS001: montaż czujników prędkości EW-SS300, EW-SS301 i EW-SS302 (link do dokumentu w treści artykułu powyżej)
• Shimano – baza kodów błędów systemów e-bike
• Bafang – User Manual DP C171, sekcja 7.8: kod błędu 21 czujnika prędkości (link do dokumentu w treści artykułu powyżej)
• Bafang – User Manual M625/M325 Drive System, sekcja 6.5 i 8.8: montaż i błąd czujnika prędkości, odległość magnes–czujnik ok. 5 mm (bafang-e.com)

Najczęściej zadawane pytania

Czy uszkodzony czujnik prędkości może wyłączyć wspomaganie?

Tak. W zależności od systemu napęd może ograniczyć moc, przejść w tryb awaryjny albo całkowicie przestać wspomagać. Bosch potwierdza ograniczenie mocy przy określonych błędach czujnika, a Shimano stosuje osobne kody dla nieprawidłowego lub brakującego sygnału prędkości.

Dlaczego problem pojawił się po zdjęciu tylnego koła?

Mogło zmienić się położenie magnesu, tarczy, adaptera albo pierścienia mocującego. Sprawdź, czy koło i element magnetyczny zostały zamontowane zgodnie z konstrukcją danego systemu.

Jaka powinna być odległość magnesu od czujnika?

Nie istnieje jedna wartość dla wszystkich rowerów. Instrukcje konkretnych systemów podają różne odległości oraz sposoby ustawienia magnesu. Kieruj się dokumentacją roweru albo napędu.

Czy każdy rower elektryczny ma magnes na szprychę?

Nie. Element magnetyczny może znajdować się w tarczy, adapterze, pierścieniu mocującym albo przy zaworze obręczy. W części rowerów z silnikiem w piaście prędkość jest mierzona wewnętrznymi czujnikami silnika, bez żadnego zewnętrznego magnesu.

Czy brak wskazania prędkości może być winą wyświetlacza?

Tak, szczególnie jeżeli wspomaganie działa normalnie, a system nie zgłasza błędu czujnika. Najpierw należy jednak ustalić sposób pomiaru prędkości i sprawdzić dostępne elementy: zewnętrzny magnes i czujnik albo przewód silnika oraz jego złącze.

Czy nowy czujnik wymaga programowania?

Nie zawsze. W wielu przypadkach wystarcza montaż zgodnej części i prawidłowe ustawienie magnesu. W innych systemach może być potrzebna diagnostyka, aktualizacja albo kontrola parametrów w serwisie.